Z głę­bo­kim żalem przy­ję­li­śmy wia­do­mość o śmier­ci prof. Ady Yonath – wybit­nej uczo­nej, lau­re­at­ki Nagro­dy Nobla w dzie­dzi­nie che­mii, pio­nier­ki badań nad struk­tu­rą i funk­cją rybo­so­mów oraz dok­to­ra hono­ris cau­sa Uni­wer­sy­te­tu Medycz­ne­go w Łodzi.

Prof. Ada Yonath zmar­ła 31 sierp­nia 2026 roku, w wie­ku 87 lat.

Prof. Ada Yonath nale­ża­ła do naj­wy­bit­niej­szych bada­czy bio­lo­gii struk­tu­ral­nej. Przez dzie­się­cio­le­cia pro­wa­dzi­ła pio­nier­skie bada­nia nad struk­tu­rą i mecha­ni­zmem dzia­ła­nia rybo­so­mu — zło­żo­nej struk­tu­ry komór­ko­wej odpo­wie­dzial­nej za syn­te­zę bia­łek. Jej pra­ce z wyko­rzy­sta­niem kry­sta­lo­gra­fii rent­ge­now­skiej przy­czy­ni­ły się do prze­ło­mo­we­go pozna­nia budo­wy rybo­so­mu i mecha­ni­zmów jego dzia­ła­nia. Była tak­że jed­ną z pio­nie­rek krio-bio­kry­sta­lo­gra­fii.

W 2009 roku prof. Ada Yonath otrzy­ma­ła Nagro­dę Nobla w dzie­dzi­nie che­mii, wspól­nie z Ven­ka­tra­ma­nem Rama­kri­sh­na­nem i Tho­ma­sem Ste­it­zem, za bada­nia nad struk­tu­rą i funk­cją rybo­so­mu. Była pierw­szą Izra­el­ką uho­no­ro­wa­ną Nagro­dą Nobla. Jej bada­nia mia­ły zna­cze­nie nie tyl­ko dla roz­wo­ju bio­lo­gii mole­ku­lar­nej i struk­tu­ral­nej, ale tak­że dla medy­cy­ny i far­ma­ko­lo­gii. Przy­czy­ni­ły się do lep­sze­go pozna­nia mecha­ni­zmów dzia­ła­nia anty­bio­ty­ków i roz­wo­ju nowych stra­te­gii wal­ki z bak­te­ria­mi, w tym z nara­sta­ją­cą opor­no­ścią na anty­bio­ty­ki.

27 kwiet­nia 2015 roku prof. Ada Yonath otrzy­ma­ła god­ność dok­to­ra hono­ris cau­sa Uni­wer­sy­te­tu Medycz­ne­go w Łodzi pod­czas uro­czy­ste­go posie­dze­nia Sena­tu, zor­ga­ni­zo­wa­ne­go w ramach obcho­dów 70-lecia wyż­sze­go szkol­nic­twa medycz­ne­go w Łodzi.

Lau­da­cję wygło­si­ła ówcze­sna Pro­rek­tor ds. Nauki, prof. Lucy­na Woź­niak, pod­kre­śla­jąc nie tyl­ko impo­nu­ją­cy doro­bek nauko­wy noblist­ki, ale tak­że jej pasję badaw­czą, pra­co­wi­tość, otwar­tość i wyjąt­ko­wą oso­bo­wość. Prof. Yonath pod­czas uro­czy­sto­ści dzię­ko­wa­ła za przy­zna­ne wyróż­nie­nie i cie­płe przy­ję­cie w Łodzi. Mówi­ła rów­nież o swo­ich związ­kach z Pol­ską i Łodzią oraz o Marii Skło­dow­skiej-Curie, któ­rą wska­zy­wa­ła jako waż­ną inspi­ra­cję w swo­jej dro­dze nauko­wej.

Doro­bek prof. Ady Yonath pozo­sta­nie waż­ną czę­ścią histo­rii współ­cze­snej bio­lo­gii struk­tu­ral­nej. Jej kon­se­kwen­cja w podej­mo­wa­niu pro­ble­mów badaw­czych, któ­re przez lata wyda­wa­ły się nie­zwy­kle trud­ne, oraz odwa­ga w poszu­ki­wa­niu nowych metod badaw­czych inspi­ro­wa­ły kolej­ne poko­le­nia naukow­ców.

Dla Uni­wer­sy­te­tu Medycz­ne­go w Łodzi prof. Ada Yonath pozo­sta­nie dok­to­rem hono­ris cau­sa naszej Uczel­ni, wybit­ną uczo­ną i oso­bą, któ­rej obec­ność zapi­sa­ła się w histo­rii naszej aka­de­mic­kiej wspól­no­ty.

Żegna­my Pro­fe­sor Adę Yonath z wdzięcz­no­ścią i naj­wyż­szym sza­cun­kiem.

Cześć Jej pamię­ci.