Aktualności

Granty NCN – PRELUDIUM i OPUS –  dla naukowców UMED-u


Poznaliśmy laureatów konkursów Narodowego Centrum Nauki – Preludium 20 i Opus 21. Dofinansowanie otrzymało 7 projektów autorstwa naukowców Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.

Serdecznie gratulujemy!

L.P. Kierownik Projektu Tytuł projektu Nazwa konkursu Kwota Okres realizacji (ilość miesięcy) Wydział
1.

mgr Małgorzata Znyk

opiekun: prof. Dorota Kaleta

Używanie tytoniu podgrzewanego a stan zdrowia młodych osób w Polsce PRELUDIUM 20 208 818,00 zł 36 Wydział Nauk o Zdrowiu
2.

mgr Kinga Urbanek

opiekun: prof. Agnieszka Piastowska-Ciesielska

Estrogenowe mykotoksyny (ZEA, α -ZOL) a progresja guza – model otyłości i raka piersi in vitro PRELUDIUM 20 210 000,00 zł 36 Wydział Lekarski
3.

mgr Mateusz Gawrysiak

opiekun: dr hab. Maciej Chałubiński, prof. UM

Rola rinowirusa w ograniczeniu zakażenia ludzkiego śródbłonka naczyń płucnych niskopatogennym koronawirusem w immunopatologii wirusowych infekcji dróg oddechowych PRELUDIUM 20 139 995,00 zł 24 Wydział Lekarski
4.

mgr Żaneta Kałuzińska

opiekun: dr hab. Elżbieta Płuciennik, prof. UM

Gen WWOX jako modulator struktury i funkcji cytoszkieletu oraz komunikacji międzykomórkowej w glejaku PRELUDIUM 20 210 000,00 zł 36 Wydział Lekarski
5.

 lek. Filip Karuga

opiekun: dr Agata Gabryelska

Rola miRNA wrażliwych na hipoksję (miRNA181a i miRNA199a) oraz SIRT1 w rozwoju cukrzycy u pacjentów z obturacyjnym bezdechem sennym. PRELUDIUM 20 210 000,00 zł 36 Wydział Lekarski
6.

lek. Grzegorz Kardas

opiekun: dr hab. Michał Panek, prof. UM

Plejotropowe efekty nowoczesnych terapii biologicznych astmy ciężkiej w zakresie regulacji poziomu alarmin (IL-25, IL-33, TSLP), wolnego receptora ST2 oraz remodelingu oskrzeli PRELUDIUM 20 210 000,00 zł 36 Wydział Lekarski
7.

prof. dr hab. Kinga Daria Polańska (IMP)

Wykonawca po stronie UM:

Dr hab. Joanna Jerzyńska, prof. UM

Polska Kohorta Matka-Dziecko – potencjał dla oceny ekspozycji, stanu zdrowia i rozwoju neurobehawioralnego w okresie pokwitania OPUS 21 Wydział Lekarski

(projekt realizowany w konsorcjum z Instytutem Medycyny Pracy im. prof. dr. med. Jerzego Nofera)

 

 

mgr Małgorzata Znyk 

Używanie tytoniu podgrzewanego a stan zdrowia młodych osób w Polsce

W ostatnich latach obserwuje się wzrost liczby młodych osób sięgających po podgrzewane wyroby tytoniowe. Osoby te ,,podążają za modą”, ale chcą także używać ,,bezpiecznego papierosa”. Nie eliminuje to jednak ryzyka rozwoju chorób związanych z tytoniem. IQOS (I-Quit-Ordinary-Smoking) może być produktem wstępnym do użycia tytoniu wśród osób nigdy nie palących, ludzi młodych.

Celem proponowanego badania będzie ocena wpływu narażenia na podgrzewany tytoń wśród młodych osób (w wieku 18-30 lat) na stan zdrowia, przy zastosowaniu wybranych parametrów/ biomarkerów oceny stanu zdrowia. Zaletą proponowanego projektu jest także ocena stężenia kotyniny w ślinie, która weryfikuje narażenie na dym tytoniowy z podgrzewanych urządzeń tytoniowych. Kompleksowa analiza przeprowadzonego wywiadu, testów laboratoryjnych i oceny wybranych biomarkerów zdrowia pozwoli na opracowanie rekomendacji profilaktycznych dotyczących wpływu stosowania podgrzewanych wyrobów tytoniowych (IQOS) na stan zdrowia młodych ludzi w Polsce. Przedłożony projekt jest oryginalną pracą badawczą (tego typu badań nie były w Polsce prowadzone, a na świecie pojedyncze badania podejmują tę tematykę).

 


 

mgr Kinga Urbanek

Estrogenowe mykotoksyny (ZEA, α -ZOL) a progresja guza – model otyłości i raka piersi in vitro

W ostatnich latach badania ugruntowały pogląd, że otyłość jest czynnikiem ryzyka rozwoju raka piersi u kobiet po menopauzie. Zearalenon (ZEA) jest jedną z najczęściej występujących mykotoksyn estrogenowych wytwarzaną głównie przez grzyby Fusarium. Celem projektu jest zbadanie potencjalnej roli mykotoksyn w przewlekłym, ogólnoustrojowym zapaleniu indukowanym przez otyłość i związanym z tym postępem nowotworu z wykorzystaniem metod in vitro, a także przedklinicznego modelu otyłości i pomenopauzalnego raka piersi.

W trakcie realizacji projektu ocenimy rolę estrogenowych mykotoksyn: ZEA i jej pochodnej α-ZOL oraz diety wysokotłuszczowej na proliferację i inwazję komórek ze szczególnym uwzględnieniem szlaków molekularnych łączących zapalenie i nowotworzenie. Ponadto ocenimy, czy ZEA i α-ZOL mogą wpływać na rozprzestrzenianie się raka piersi u osób po menopauzie przy współistniejącej otyłości w modelu in vitro.

 


 

Mgr Mateusz Gawrysiak

Rola rinowirusa w ograniczeniu zakażenia ludzkiego śródbłonka naczyń płucnych niskopatogennym koronawirusem w immunopatologii wirusowych infekcji dróg oddechowych

Rinowirusy (HRV) i koronawirusy (HCoV) mogą stanowić poważne zagrożenie dla pacjentów z przewlekłymi chorobami układu oddechowego m.in. zaostrzając objawy astmy. Badania pokazują, że rinowirus HRV16 po zakażeniu śródbłonka naczyń płucnych aktywuje silną i szybką odpowiedź przeciwwirusową. Nasilone są mechanizmy wewnątrzkomórkowej odporności przeciwwirusowej, ekspresji ulegają enzymy: syntetaza oligoadenylanowa (OAS-1) oraz kinaza białkowa R (PKR), odpowiedzialne za zahamowanie replikacji wirusa.

Głównym celem projektu jest ocena, czy HRV może ograniczać zakażenie śródbłonka płuc koronawirusem poprzez ww. mechanizmy. Uważamy, że pierwotne zakażenie HRV przez dynamiczną aktywację odpowiedzi przeciwwirusowej może chronić śródbłonek przed infekcją HCoV229E. Poznanie przebiegu infekcji wirusowej śródbłonka może otworzyć możliwości terapii opartej na aktywacji wewnątrzkomórkowej maszynerii przeciwwirusowej w celu zapobiegania zaostrzeniom chorób układu oddechowego wywoływanym przez wirusy

 


 

Mgr Żaneta Kałuzińska

Gen WWOX jako modulator struktury i funkcji cytoszkieletu oraz komunikacji międzykomórkowej w glejaku

Jednym z nietypowych genów supresorowych, którego funkcja nie została do końca poznana w glejaku wielopostaciowym szczególnie na poziomie molekularnym, jest gen WWOX. Badania wykazują, iż poziom jego ekspresji w tym nowotworze jest obniżony względem tkanki prawidłowej, czy tkanek o niższym stopniu złośliwości. Wstępne wyniki oparte o analizę bioinformatyczną oceny ryzyka wznowy choroby, a także przeżycia, wskazują na mniejsze ryzyko wznowy choroby oraz dłuższe przeżycie pacjentów przy wysokim poziomie badanego genu. Wyniki otrzymane z testów in vitro wskazują również, że wysoka ekspresja WWOX wpływa korzystnie na zahamowanie wzrostu badanego nowotworu.

Projekt zakłada wykonanie globalnej analizy ekspresji genów na poziomie transkryptomu i promoteromu oraz testów biologicznych w utworzonych modelach badawczych mających na celu ocenę migracji przez błonę podstawną, proliferacji, apoptozy oraz rearanżacji cytoszkieletu. Dodatkowo analiza współlokalizacji białka WWOX z białkami wybranymi na podstawie wyników sekwencjonowania pozwoli na poznanie ich interakcji w określonych przedziałach komórkowych.

 


 

Lek. Filip Karuga

Rola miRNA181a, miRNA199a oraz SIRT1 wrażliwych na hipoksję w rozwoju cukrzycy u pacjentów z obturacyjnym bezdechem sennym

Zaburzenia snu stają się coraz częstszym problemem zdrowotnym, w szczególności w wysoce rozwiniętych społeczeństwach, w tym w Polsce. Obturacyjny bezdech senny (OBS) jest jednym z najczęstszych zaburzeń snu. Charakteryzuje się on nawracającymi przerwami w oddychaniu podczas snu, które mogą powodować niedotlenienia, wybudzenia oraz fragmentację snu. OBS jest ponadto niezależnym czynnikiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, jak również zaburzeń związanych z gospodarką glukozy. Cukrzyca rozwija się aż u 30% pacjentów cierpiących na OBS.

MikroRNA to małe cząsteczki RNA, które mają za zadanie hamować, bądź aktywować dane geny. Wcześniejsze badania wykazały, że niektóre mikroRNA zmieniają swoją ekspresję u pacjentów z OBS. Ponadto, niektóre z nich (miRNA181a, miRNA199a) wpływają również na ekspresję SIRT1, który jest czynnikiem wpływającym na wydzielanie insuliny oraz insulinowrażliwość.  Niniejszy projekt ma na celu ocenę interakcji pomiędzy wrażliwymi na niedotlenienie mikroRNA i SIRT1 oraz zrozumienie ich roli w rozwoju cukrzycy u pacjentów z OBS.

Powyższy projekt będzie realizowany w Zakładzie Medycyny Snu i Zaburzeń Metabolicznych

 


 

Lek. Grzegorz Kardas

Plejotropowe efekty nowoczesnych terapii biologicznych astmy ciężkiej w zakresie regulacji poziomu alarmin (IL-25, IL-33, TSLP), wolnego receptora ST2 oraz remodelingu oskrzeli

Astma jest jedną z najczęściej występujących chorób przewlekłych układu oddechowego. W patogenezie astmy kluczową rolę odgrywają reakcje ze strony układu immunologicznego. Komórki tego układu, pod wpływem bodźców zewnętrznych lub wewnętrznych wydzielają szereg cząsteczek sygnałowych (cytokin), które są odpowiedzialne za rozwój procesu zapalnego w oskrzelach, co leży u podłoża patogenezy astmy. Wśród wielu takich cytokin, za szczególnie istotne i intensywnie badane uznaje się tzw. alarminy, czyli cząsteczki wyzwalane m.in. przez komórki nabłonka dróg oddechowych pod wpływem bodźca zewnętrznego i prowadzące do dalszego rozwoju zapalenia w oskrzelach. Skutkuje to przewlekłym zapaleniem, które doprowadza do objawów astmy ze strony oskrzeli. Wśród konsekwencji tego zjawiska możemy wyróżnić proces remodelingu oskrzeli, czyli stopniowej przebudowy składu i struktury dróg oddechowych. Długotrwałymi konsekwencjami tego zjawiska jest utrwalone ograniczenie funkcji płuc i ograniczona odpowiedź na leki.

W leczeniu astmy dominującą rolę odgrywają leki wziewne – rozszerzające oskrzela (β2- mimetyki) i zmniejszające lokalny proces zapalny (glikokortykosterydy). Najciężej chorzy mogą obecnie korzystać z nowoczesnych metod leczenia astmy ciężkiej, jakimi są leki biologiczne – przeciwciała monoklonalne blokujące kluczowe cytokiny patogenezy astmy. W dotychczasowej literaturze znajdziemy jedynie nieliczne i niekompletne badania w zakresie oceny wpływu leczenia biologicznego astmy ciężkiej omalizumabem, mepolizumabem bądź benralizumabem na poziom kluczowych cytokin zapalnych, jakimi są alarminy, a także ich wpływu na remodeling oskrzeli.

Niniejszy projekt stanowi próbę odpowiedzi na pytanie, czy nowoczesne leki biologiczne stosowane w astmie ciężkiej (omalizumab, mepolizumab i benralizumab), oprócz swojego dotychczas udowodnionego wpływu na przebieg choroby, posiadają inne (plejotropowe) efekty w zakresie modulacji stężeń alarmin (IL-25, IL-33 i TSLP) i wolnego receptora IL-33 – sST2 oraz remodelingu oskrzeli.

 


 

Dr hab. Joanna Jerzyńska, prof. UM

Polska Kohorta Matka-Dziecko – potencjał dla oceny ekspozycji, stanu zdrowia i rozwoju neurobehawioralnego w okresie pokwitania

Celem projektu jest ocena wpływu czynników środowiskowych, działających w okresie płodowym oraz dzieciństwa, na zdrowie młodzieży na podstawie utworzonej w 2007 roku Polskiej Kohorty Matka-Dziecko (REPRO_PL). Oceniony będzie wpływ ekspozycji na czynniki środowiskowe na ryzyko wystąpienia chorób kardiometabolicznych, układu oddechowego oraz zaburzeń neurobehawioralnych. Projekt obejmuje realizację IV fazy kohorty i zakłada bilans zdrowia 400 nastolatków. Ocenione zostaną: ekspozycja na ftalany, bisfenole, metale ciężkie, składniki dymu tytoniowego, zanieczyszczenie powietrza, dieta, aktywność fizyczna, stosowanie urządzeń nowych technologii, gospodarka hormonalna, alergie, wady postawy, zachowanie i potencjał intelektualny.

Projekt stwarza unikalną możliwość kontynuowania kohorty REPRO_PL, co pozwoli na kompleksowe analizy wpływu czynników środowiskowych na zdrowie oraz na kontynuowanie współpracy międzynarodowej i wykorzystanie potencjału publikacyjnego i aplikacyjnego. Uzyskane wyniki będą stanowiły podstawę wypracowania działań ustawodawczych i interwencyjnych mających na celu wzmacnianie zdrowia populacji.

 


 

  • Opublikowano: 29 grudnia 2021
Podziel się na:
Tagi: ,
godło Polski

Uniwersytet Medyczny w Łodzi
Al. Kościuszki 4
90-419 Łódź
NIP 725 18 43 739
REGON 473 073 308

Znajdź nas!

BIP